เรื่องฟันฟัน กับ กลิ่นปาก

  กลิ่นปาก เป็นปัญหาที่พบได้ปกติของคนทั่วไป ก่อให้เกิดความรู้สึกไม่สบายใจ ขาดความมั่นใจในการเข้าสังคม และส่งผลระยะยาวต่อสภาวะจิตใจ

โดยทั่วไปกลิ่นปากทำให้เกิดความรำคาญเพียงชั่วคราวเท่านั้น จัดเป็นกลิ่นปากทางกายภาพ (physiologic halitosis) เกิดจากกระบวนการย่อยสลายปกติภายในช่องปาก เช่น กลิ่นปากหลังตื่นนอนในเวลาเช้า เป็นต้น แต่ถ้าอาการกลิ่นปากนั้นคงอยู่นาน เป็นอยู่อย่างเรื้อรัง แสดงว่า อาจมีโรคหรือความผิดปกติเกิดขึ้น (pathologic halitosis)

การเกิดกลิ่นปากมาจาก 2 สาเหตุใหญ่ คือ 1.สภาพภายนอกช่องปาก พบน้อยเพียงร้อยละ 10 ส่วนใหญ่เป็นปัญหามาจากความผิดปกติของระบบทางเดินหายใจ หรือระบบทางเดินอาหารส่วนบน เช่น โรคไซนัสอักเสบ ต่อมทอนซิลอักเสบ โรคกรดไหลย้อน เป็นต้น 2.สภาพภายในช่องปาก เป็นสาเหตุหลักของการเกิดกลิ่นปาก ร้อยละ 90 เกิดจากการสะสมของเชื้อแบคทีเรีย

โดยเฉพาะแบคทีเรียแกรมลบที่ไม่ใช้ออกซิเจน ซึ่งมักพบที่ร่องลึกปริทันต์ คราบจุลินทรีย์บนตัวฟันและลิ้น ย่อยสลายสารอินทรีย์ต่างๆ ที่อยู่ภายในช่องปาก โดยเฉพาะคราบโปรตีน เกิดสารระเหยที่มีกลิ่นเหม็นขึ้น คราบจุลินทรีย์บนลิ้น (ฝ้าสีขาว) เป็นสาเหตุของกลิ่นปากส่วนใหญ่ที่เกิดจากภายในช่องปาก เนื่องจากพื้นผิวของลิ้นเป็นร่อง/ซอกที่ทำให้เกิดสภาวะที่มีออกซิเจนน้อย เหมาะกับการสะสมและเจริญของแบคทีเรียกลุ่มนี้ ร่อง/ซอกของลิ้นยังช่วยปกป้องแบคทีเรียจากการชะล้างของน้ำลาย นอกจากนี้ ลิ้นยังสามารถรับสารอาหารที่ผ่านเข้ามาในช่องปากได้ง่าย ซึ่งสารอาหารเหล่านี้จะถูกย่อยสลายเกิดก๊าซที่มีกลิ่นเหม็นขึ้น

ถ้าสงสัยว่ามีกลิ่นปาก หรือมีผู้อื่นทัก ควรไปพบทันตแพทย์ เพื่อรับการตรวจวินิจฉัย เพื่อหาทางกำจัด รักษา

กลิ่นปาก มีสาเหตุหลักมาจากเชื้อแบคทีเรียภายในช่องปาก ดังนั้น แนวทางการรักษากลิ่นปาก คือ ลดจำนวนเชื้อที่เป็นสาเหตุลง โดยการดูแลสุขอนามัยช่องปากอย่างดี เน้นการทำความสะอาดทั้งฟันและลิ้น ไม่ลืมใช้อุปกรณ์ทำความสะอาดซอกฟัน กำจัด/รักษาปัญหาหรือพยาธิสภาพภายในช่องปากที่เป็นแหล่งสะสมของเชื้อ เช่น ฟันผุ วัสดุอุดฟันที่มีสภาพไม่ดี โรคปริทันต์อักเสบ เป็นต้น เลือกกินอาหารที่เหมาะสม เน้นผักและผลไม้ ดื่มน้ำเปล่าอย่างเพียงพอ ร่วมกับดูแลสุขภาพร่างกายโดยรวม ไม่เครียด พักผ่อนอย่างเพียงพอ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายแข็งแรง

 

 

ที่มา : หนังสือพิมพ์มติชน โดย ทพญ.ภัทรนฤน กาญจนบุษย์